Begrippenlijst: CV, ATS en sollicitatie

Applicant Tracking System (ATS)

Een Applicant Tracking System (ATS) is recruitmentsoftware die binnenkomende CVs parseert, op trefwoorden matcht met de vacature en kandidaten rangschikt voor een recruiter ze ziet. 97,4% van de Fortune 500 gebruikt zo'n systeem (Harvard Business School, 2021).

CV-parsing

CV-parsing is het proces waarbij een ATS de tekst van je CV omzet naar gestructureerde velden zoals naam, werkervaring en opleiding. Foutieve parsing betekent dat je CV niet of verkeerd in de database belandt, ongeacht de inhoud.

Keyword matching

Keyword matching is de stap waarin een ATS de trefwoorden uit jouw CV vergelijkt met de eisen uit de vacaturetekst. Hoe meer overlap (vooral op functietitels en harde skills), hoe hoger je rangschikking. Ontbrekende trefwoorden kosten je positie, ongeacht je werkelijke ervaring.

ATS-score

De ATS-score is het cijfer dat een ATS aan jouw CV geeft op basis van de match met de vacature. De score combineert keyword-match, ervaringsjaren, opleidingsniveau en sectie-positie. Recruiters zien meestal alleen de top 10 tot 20 scores.

Textkernel

Textkernel is een Amsterdams softwarebedrijf dat de marktleider is voor CV-parsing in Nederland. De Textkernel-parser claimt circa 90% van de CVs zonder menselijke correctie te kunnen verwerken en wordt gebruikt door Workday, Bullhorn en de meeste grote Nederlandse uitzendbureaus.

Workday

Workday is een Amerikaans enterprise-platform voor HR en recruitment dat veel grote Nederlandse werkgevers gebruiken voor hun ATS-functionaliteit. Workday gebruikt Textkernel voor parsing in de Nederlandse markt. Je herkent een Workday-vacaturepagina aan de "myworkdayjobs.com" domeinen.

Rexx Systems

Rexx Systems is een Duitse ATS-leverancier die samen met Prescreen en Workday tot de meest gebruikte recruitment-systemen in Duitsland behoort. Voor sollicitanten op een Duitse vacature betekent dit: optimaliseer voor parsing van Duitse opleidingsstructuren (Abitur, Bachelor, Master) en Duitse functietitels.

Curriculum Vitae (CV)

Curriculum Vitae (CV) is het document dat je werkervaring, opleiding, vaardigheden en contactgegevens samenvat voor een sollicitatie. In Nederland is een CV gemiddeld 1 tot 2 paginas, omgekeerd-chronologisch geordend, en in 2026 is het bijna altijd het eerste dat een ATS leest.

Persoonlijk profiel

Het persoonlijk profiel is de korte tekst van 3 tot 6 zinnen bovenaan je CV waarin je samenvat wie je bent, wat je doet en wat je zoekt. Het is het eerste dat zowel een recruiter als een ATS leest, en bepaalt mee of de rest van je CV serieus wordt gelezen.

Werkervaring (op je CV)

De werkervaring-sectie is een omgekeerd-chronologisch overzicht van je voorgaande functies met data, werkgever, functietitel en 3 tot 5 bullet points per rol. Per ATS-scoringsmodel weegt deze sectie het zwaarst voor matching, vooral op functietitel-overeenkomst met de vacatureopener.

Vaardigheden (hard skills en soft skills)

Vaardigheden zijn de gerichte capaciteiten waar een werkgever op zoekt, opgedeeld in hard skills (meetbaar, leerbaar: Python, SQL, IFRS) en soft skills (gedragsmatig: leiderschap, samenwerking). Hard skills wegen zwaarder voor ATS-matching omdat ze eenduidig zijn.

Opleiding op je CV

De opleiding-sectie noemt je formele scholing in omgekeerd-chronologische volgorde, met opleidingsniveau (MBO, HBO, WO), instelling, studierichting en jaartal. Voor ATS-matching is het opleidingsniveau (vaak een filter-criterium) belangrijker dan de instelling.

STAR-methode

De STAR-methode is een structuur voor werkervaring-bullets en sollicitatiegesprek-antwoorden: Situatie (context), Taak (jouw rol), Actie (wat je deed), Resultaat (meetbaar effect). Het is de meest gebruikte techniek om vage prestaties om te zetten naar bewijsvoering.

Actiewerkwoord

Een actiewerkwoord is een specifiek werkwoord dat een werkervaring-bullet opent en jouw bijdrage activeert: "analyseerde", "ontwierp", "leidde", "optimaliseerde". Het vervangt vage formuleringen zoals "verantwoordelijk voor" of "hielp met" die geen actie of resultaat suggereren.

ATS-proof CV

Een ATS-proof CV is een CV dat correct wordt geparseerd door geautomatiseerde recruitmentsoftware (de ATS), waardoor je vaardigheden, ervaring en opleiding in de juiste velden in de werkgever-database terechtkomen. Drie pijlers: trefwoord-match met de vacature, ATS-vriendelijke opmaak, en een parsing-veilig bestandsformaat.

ATS-vriendelijk lettertype

Een ATS-vriendelijk lettertype is een web-safe of veel-gebruikt font dat door alle gangbare PDF-parsers correct wordt gerenderd en geextraheerd. Veilig: Arial, Calibri, Helvetica, Verdana, Georgia, Cambria. Vermijd: display-fonts, handschrift-fonts, en exotische serif-varianten die parsers als blokjes-tekst kunnen interpreteren.

Foto op je CV

Een foto op je CV is in Nederland niet verplicht en in de meeste situaties af te raden. Drie uitzonderingen waar een foto wel werkt: presentatie-zwaarte functies (acteur, presentator, model), de werkgever vraagt er expliciet om, of je solliciteert in Duitsland waar een foto conventie is.

Lebenslauf

Lebenslauf is de Duitse benaming voor CV, en verwijst specifiek naar het tabellarische formaat dat in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland standaard is. Een Lebenslauf heeft datums links en functie of opleiding rechts in een duidelijke tabel-structuur, vaak afgesloten met een Unterschrift-blok onderaan.

Tabellarischer Lebenslauf

De tabellarischer Lebenslauf is het standaard Duitse CV-formaat met datums in de linkerkolom en functie of opleiding in de rechterkolom. Sinds de jaren tachtig de norm in Duitsland en daarmee de verwachte vorm in een Duitse sollicitatie, ook door Duitse ATS-systemen (Rexx, Prescreen, Workday DE).

Anschreiben

Anschreiben is de Duitse motivatiebrief, een verplicht onderdeel van een complete Duitse sollicitatie (Bewerbung). Anders dan in Nederland, waar een motivatiebrief vaak optioneel is, verwacht een Duitse werkgever vrijwel altijd een Anschreiben naast de Lebenslauf.

Bewerbungsfoto

Een Bewerbungsfoto is de professionele headshot die conventie is op een Duitse Lebenslauf, hoewel in 2026 ook in Duitsland steeds meer werkgevers af stappen van een vereiste foto vanwege anti-discriminatie. In Nederland geldt het tegenovergestelde: geen foto is de veiligere keuze.

Motivatiebrief

Een motivatiebrief is een korte brief waarin je uitlegt waarom je solliciteert op deze specifieke functie en wat jij aan de werkgever toevoegt. In Nederland is een motivatiebrief vaak optioneel maar steeds vaker verplicht; in Duitsland is het Anschreiben standaard onderdeel van een complete Bewerbung.

Sollicitatie

Een sollicitatie is het proces waarbij je actief reageert op een vacature of contact opneemt met een werkgever om interesse in een baan kenbaar te maken. In 2026 doorloopt vrijwel elke sollicitatie eerst een ATS-filter, dan een recruiter-screening, dan gesprekken en eventueel assessments voordat een aanbod volgt.

Sollicitatiebrief

Een sollicitatiebrief is een synoniem voor motivatiebrief: de korte brief die je CV begeleidt en je motivatie voor deze specifieke vacature uitlegt. In Nederland worden de termen door elkaar gebruikt; in Duitsland heet het document Anschreiben.

AI-tells op je CV

AI-tells zijn de patronen in een CV die verraden dat het document met ChatGPT, GPT-4 of een vergelijkbaar taalmodel is geschreven. Zeven herkenbare tells: typografische glitches (em-dashes, slimme aanhalingstekens), padding, generieke werkwoorden, ronde cijfers, skill-mismatch, werkwoordstijden-inconsistentie en anglicismen.

ChatGPT op je CV

ChatGPT op je CV verwijst naar het gebruik van OpenAI's taalmodel om CV-content te genereren of te verbeteren. ChatGPT is bruikbaar als brainstormtool en herschrijf-assistent, maar genereert herkenbare patronen (AI-tells) wanneer de output rechtstreeks wordt overgenomen zonder eigen revisie.

EU AI Act in recruitment

De EU AI Act classificeert AI-systemen die in recruitment worden ingezet (CV-screening, video-interview-analyse, geautomatiseerde rangschikking) als hoog-risico. Vanaf augustus 2026 gelden striktere transparantie- en uitlegbaarheid-eisen, en hebben sollicitanten recht op informatie over geautomatiseerde besluitvorming.

Loontransparantie EU 2026

De EU-richtlijn loontransparantie verplicht werkgevers vanaf 7 juni 2026 om in vacatures of voor sollicitatiegesprekken een salarisrange te delen. Doel: de loonkloof tussen mannen en vrouwen verkleinen door beloningsverschillen zichtbaar te maken en aan sollicitanten een eerlijk vergelijkingspunt te geven.

Anti-discriminatie op je CV

Anti-discriminatiebepalingen verbieden werkgevers om kandidaten te selecteren op basis van beschermde kenmerken zoals geslacht, leeftijd, herkomst of religie. Voor je CV betekent dit: minimaliseer informatie die geen rol speelt voor de functie (foto, geboortedatum, burgerlijke staat) om onbewuste vooroordelen te verminderen.

Bilingual CV (NL/EN)

Een bilingual CV is een CV dat tegelijk Nederlandse trefwoorden en Engelse trefwoorden bevat, voor sollicitaties bij Nederlandse werkgevers wier ATS in beide talen matcht. Vooral relevant in IT, tech, finance en consultancy, waar functietitels en skills in zowel NL als EN voorkomen in vacatures.

Engelse termen op een Nederlands CV

Engelse termen op een Nederlands CV zijn de internationale vakaanduidingen (functietitels en skills) die universeel in een sector worden gebruikt. Tussen 30% en 50% van de relevante trefwoorden op een Nederlands IT- of consultancy-CV is Engels, omdat de vacatures dat ook zijn.

NL/EN keyword paren

NL/EN keyword paren zijn synoniem-koppels in Nederlandse en Engelse vakgebieden die door Nederlandse werkgevers door elkaar in vacatures worden gebruikt. Het is de praktische toepassing van bilingual-CV-strategie: per skill of functietitel weten welke NL-EN paren in jouw sector matchen.